Abdülmecid Han

Yorum yapılmamış Share:
Sultan Abdülmecid Han
 
Babası: İkinci Mahmud Han 
Annesi: Bezm-i Alem Valide Sultan 
Doğumu: 25 Nisan 1823 
Tahta Geçişi: 1 Temmuz 1839 
Vefatı: 25 Haziran 1861 
Saltanat Süresi: 21 Sene 
Halifelik Sırası: 96 



Osmanlı padişahlarının otuz birincisi. Mezarı, İstanbul Fatih’te Yavuz Sultan Selim Türbesi’ndedir. 

Devletin başına geçişi
Mükemmel bir eğitim gördü ve iyi derecede Fransızca öğrendi. Babası İkinci Mahmud Han’ın vefatı üzerine, 1 Temmuz 1839’da on altı yaşında Osmanlı tahtına geçti.
Dönemindeki ilkler 
Nizamiye Mahkemeleri kurularak, 1840’ta ceza, 1850’de ticaret ve 1857’de arazi kanunları çıkarıldı. Telgraf sistemi geliştirildi ve telgraf mektebi kuruldu. 1847’de Ziraat Mektebi, 1859’da Orman Mektebi açıldı. 1851’de Şirket-i Hayriyye denilen Boğaziçi vapurları işletilmeye başlandı. 1860’da İzmir – Turgutlu arasına demiryolu yapıldı.
Döneminin önemli savaşları 
Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanı neticesinde yapılan savaş ve Rusların Eflak ve Buğdan’ı işgali üzerine üç yıl süren Kırım savaşı, döneminin önemli savaşlarıdır. Bu savaşların çıkmasında İngilizlerin kışkırtmaları çok etkili olmuştur.
Döneminde kaybedilen yerler 
Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanı, İngilizlerin yardımıyla bastırıldı. Fakat İngilizler oyun oynayarak Mısır’ın özerk bölge olarak bağımsızlığını ilan etmesini sağladılar. Böylece Mısır 1881’de kaybedildi.
Döneminde yapılan anlaşmalar
1841’de İngiltere, Rusya, Fransa, Avusturya ve Prusya ile Boğazlar Anlaşması imzalandı. Anlaşmaya göre, Rusya ve Osmanlı devletlerinden başka hiçbir devlet Karadeniz’de donanma bulundurmayacaktı. Savaş durumunda boğazlardan geçecek gemileri Osmanlı Devleti tayin edecekti.
Tanzimat Fermanı 
Devleti zor durumdan kurtarmak isteyen Sultan Abdülmecid, Mustafa Reşid Paşa’nın ısrarıyla Tanzimat Fermanı’nı yayınlattırdı. Bu Fermanla Padişahın yetkisi sınırlandırılmış ve devletin hükümranlığından taviz verilmiştir. Mustafa Reşid Paşa tarafından, İngilizlerin etkisiyle hazırlanan Tanzimat fermanı, devletin yıkılmasının en büyük sebeplerden birisi olmuştur.
Yurt İçi Seyahati
Sultan Abdülmecid Han, 1844’de halka yakın olmak ve beldeleri bizzat görmek için İzmit, Mudanya, Bursa, Gelibolu ve Çanakkale’yi gezdi. Limni, Midilli ve Sakız adalarındaki kaleleri ziyaret etti. Ayrıca Abdülmecid Han buna benzer bir seyahati 1850’de de yaptı.
Islahat Fermanı 
İngiltere ve Fransa, Kırım savaşındaki yardımlarının karşılığında 1856’da Islahat Fermanının ilanını istediler. Ferman, devletin iç ve dış işlerine karışılmasının önünü açıyordu ve devleti Avrupa’ya bağımlı bir hale getiriyordu. Ayrıca azınlıklara verilen haklarla, azınlıkların devlet yönetiminde önemli yerlere yükselmesi sağlanmış oldu.
Halkın Birliğini Sağlamaya Calıştı
Sultan Abdülmecid Han, yayınladığı fermanlarla halkının eşitliğini ve birliğini sağlamaya çalışıyordu. Ancak Avrupa’da yayılan milliyetçilik hareketi ve azınlıkların Avrupa tarafından tahrik edilmeleri, bu birliğin kurulmasını engelledi.
Islahatlar Dönemi 
Sultan Abdülmecid Han, iç ve dış sıkıntılara rağmen devlete düzen vermek için çok çalıştı. Asayişin sağlanması için Zaptiye Müşirliğini kurdurdu. Eğitim işlerinin kontrolü için de Maarif-i Umumiye Nezareti’ni kurdu.
 
Maliyede Düzenlemeler ve İlk Borç 
Bütçe hataları sebebiyle ekonomik sıkıntı çıktı. Mustafa Reşid Paşa, Avrupa devletlerinden borç aldı fakat Sultan Abdülmecid Han’ın kabul etmemesi üzerine geri verilmek zorunda kalındı. Bunun üzerine dış güçlerin kışkırtmasıyla Kırım savaşı patlak verdi. Padişah savaş nedeniyle mecburen borç almak zorunda kaldı. Borç devamlı artarak, ödenemeyecek boyutlara ulaştı. Batı istediğini elde etmişti. Çünkü bugün borç alan, yarın emir alır, nitekim de öyle oldu.
Sultan Abdülmecid Han’ın Vefatı 
Sultan Abdülmecid Han, Mustafa Reşid Paşa ve adamlarının Hristiyan devletlerle birleşerek, İslamiyet’i yıkmak için yaptıkları imha hareketlerine ve bu hareketleri engelleyememesine çok üzülüyordu. Yaşadığı bu üzüntü, Abdülmecid Han’ın babası İkinci Mahmud Han gibi tüberküloza yakalanmasına sebep oldu ve 25 Haziran 1861’de vefat etti.
Derleyen: Mehmet Fatih Oruç
Kaynak: Türkiye Gazetesi Yayınları – Osmanlı Padişahları Ansiklopedisi
Previous Article

Sanal dünyanın, sanal ofisleri

Next Article

“Şimdi ne olacak?”

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir