Kadınana
Kadınanalar, Moğollar tarafından öldürülen Selçuklu Sultanı III.Alaeddin Keykubat’ın kızlarıdır. Moğol tehlikesinden kurtulmak amacıyla, Konya’dan Afyonkarahisar’a gelen Melek Peyker, Naime Gevher ve Asiye adlarındaki üç kız kardeş, sadık adamları Ömer Ağa ve yardımcılarının eşliğinde salimen buraya yerleşirler. Beraberlerinde getirdikleri hazinelerini Afyon halkı için hayır hizmetlerine adarlar. Böyle halkın da büyük sevgisini kazanırlar ve kadınanalar ismini alırlar.
Kadınanalar’ın yaptıkları sayısız iyilik ve hizmetlerin içerisinde en büyüğü kuşkusuz bugün bile kent halkı tarafından beğenilerek içilen Kadınana memba suyunu kente kapalı kanallar içinde getirmeleridir. O dönemde kent halkı büyük bir su sıkıntısı yaşamaktadır. Halkın büyük çoğunluğu kuyu suyu içerken, Kışlacık köyü yakınlarından üstü açık bir kanalla şehre getirilen su ise yeterli olmadığı gibi, halk sağlını tehdit etmektedir. Hanım sultanlar Karahisar halkının çektikleri sıkıntıyı yüreklerinin derinliklerinde hissetmektedir.
Sıcak bir temmuz gününde Kışlacık köyü yakınlarındaki Şirin Pınar mevkiine gidip buradaki bir kır evinde yaklaşık 20 gün kalan hanım sultanlar, çevreyi gezerken şehre gelen suyun kaynağını da görme imkânı bulurlar. Kaynaktaki su boldur, ancak açık kanallar yüzünden kirlenmekte ve büyük bölümü ziyan olmaktadır. Akşam eve döndüklerinde, bahçedeki çardakta otururlarken, söz döner dolaşır su konusuna gelir. Bunun üzerine Melek Peyker: “Bu dünya hepimizin bildiği gibi fanidir. Onun için elimizde imkân varken faydalı çalışmalar yapalım ve bu şekilde kıyamete kadar rahmetle anılırız.” Diğer kardeşler de bu fikre katılırlar, neler yapılabileceği konusunda fikir üretmeye başlarlar. Kıssanın geri kalan kısmını anlatacağız ancak bunu isterseniz diğer Kadınana türbesinde anlatalım. Burada Melek Peyker ve Naime Gevher Sultanlar medfun. Şimdi de Kadınana Türbesine yani Asiye Sultan türbesine geçelim ve kıssanın devamını orada tamamlayalım.
Evet değerli dostlar. Burası Kadınana yani Asiye Sultan türbesi. Bir yandan türbeyi gösterirken hemen ara vermeden kaldığımız yerden devam edelim. Hemen suyun sahibini araştırırlar. Suyun sahibi bir Ermenidir. Kadınanalar, epey bir meşakket çekerek suyun kaynağına zor da olsa ulaşırlar ve Ermeni ile pazarlığa otururlar. Ermeni suyu satmak niyetinde değildir, işi yokuşa sürer. Pazarlık uzun sürer ve Melek Peyker Hanım Ermeni’ye geri çeviremeyeceği bir teklifte bulunur. Yanlarında bulunan diğer kişilerin şaşkın bakışları arasında bir çömlek altın karşılığı bir çömlek su almak üzere anlaşmaya varırlar. Melek Peyker Hanım, Ermeni’ye: “-Sana bir çömlek altın veriyorum, karşılığında bu çömlek dolana kadar su alacağım değil mi?” diyerek pazarlığı kesinleştirir. Suyun sahibi Ermeni, Melek Peyker Hanım’ın sözlerini onaylar. İnanılmaz kârlı bir alış veriş yaptığı düşüncesindedir.
Melek Peyker Hanım, bir çömlek altını Ermeni’ye verir, adamlarından da suyu alacağı çömleği doldurmak üzere kaynağa yerleştirmelerini ister. Çömlek kaynağa yanaştırılır, içine su dolmaya başladığı anda çömleğin dibine var gücü ile bir tekme atar. Çömleğin dibi olduğu gibi açılır ve su Karahisar’a doğru akmaya başlar. Bu şekilde çömleğin dolması mümkün değildir. Çömleğe giren su, açık olan dibinden akıp gitmektedir. Pazarlık çömlek su dolana kadar olduğuna göre, su artık sonsuza kadar Karahisarlıların olacaktır. İşte o an Ermeni, ava giderken avlandığı anlar, ama sözünden dönemez. Kadınanalar, satın aldıkları suyu iki yıl süren hummalı çalışmalar sonunda kapalı kanallar içerisinde Karahisar’a getirtirler. Hıdırlık’ta bir depo yaptırırlar ve suyu buradan şehirdeki çeşmelere dağıtırlar. Böylelikle Karahisar halkı, şimdi bile beğenerek içtiği sağlıklı, bol ve güzel içme suyuna kavuşur.