Sahipler
Osmanlı döneminde yapılan türbenin yüz ölçümünün, Kâbe-i Şerifin yüz ölçümü ile aynı oranda yapılmış olması dikkat çekmektedir. Tarihi tam olarak bilinmeyen türbenin Bizanslılar döneminde kilise olarak kullanıldığı da belirtilmektedir. İlerleyen zamanlarda da şehri kuran ve sonra da bu şehre yatırım yapan Selçuklular ve Osmanlı imparatorluğu dönemlerinde burada yönetici olarak vazife yapmış olan Sahipataoğulları Beyliği’nin önde gelen fertlerinin kabirlerinin yer aldığı türbe haline geldi. Sahipler Sultan Türbesi’nde 15 sanduka bulunuyor. 15 sandukaya ait 8 mezar taşının üzerinde kimlere ait olduğu hakkında bazı bilgiler yer alıyor. Mezar taşlarından yola çıkılarak tespit edilen ve kabirleri Sahipler Sultan Türbesi’nde bulunan Sahipataoğulları mensupları ise şu şekilde. Muzafferüddin Devle Bey oğlu Hamza Bey, Hasan Bey, Ali Bey, Sinan Bey, Mahmut Bey ve kızı Hand Bey Hatun, Yahşi Beyoğlu Balı Bey olduğu tahmin edilmektedir. Türbeyi Sahipata’da bulunan Fahrettin Ali’nin torunu, Nusretüddin Ahmet Bey’in ailesi için yaptırdığı söyleniyor. Muzaffereddin Devle Bey’in oğullarından yalnız Ali Bey’e ait sanduka yerinde olup Devle Bey ile Mahmut Bey’in taşları dışarıdan türbe içine alınmıştır. Hacı Sinan ve Hamza Beylerin sandukaları kırılmıştır. Türbe ve çevresi küçük bir mezarlık içinde iken 1920’li yıllarda mezarlık kaldırılmıştır. Sahipata Fahrettin Ali köklü ve zengin bir aileye mensup olan. Hüseyin el Korovi’nin oğludur, Horasan veya Kafkaslardan gelip Konya’ya yerleştiği tahmin edilmektedir ancak geliş tarihleri belli değildir. Sahip Ata Fahrettin Ali Selçuklu Devleti’nin önemli kademelerinde görevler almış, kırk yıl kadar Selçuklu Devleti’ne hizmeti olmuştur. Son 20 yılını ise veziri Azam olarak tamamlamıştır. Sahip Ata ll. Mesut Sultan devrinde de vezirlik görevini sürdürmüştür.
Anadolu’da bulunan Moğol emirleri ve askerlerinin ihtiyaçları Selçuklu hazinesinden karşılanmaktaydı. Bu sırada Selçuklu hazinesinde para kalmadığından Sahip Ata, Moğolların masraflarını kendi hazinesinden karşılamak zorunda kaldı ve bütün birikimini Moğolların ihtiyacına karlamış oldu. Yaklaşık 40 yıl süren devlet hizmeti sırasında, Moğollar ile başa çıkamayacağını anladığından onlarla iyi geçinmeye çalışan Sahip Ata idare ve divan işlerinde isabetli kararlarıyla tanınmıştı, servetini hayır işleri ve halk için harcadığından “Ata” unvanıyla anılmıştır iyilikseverliği sebebiyle Ebûl Hayrat lâkabıyla da bilinen Sahip Ata’nın Mevlâna Celaleddin-i Rumi’nin çevresinde yer aldığı belirtilmektedir. Arapça yazılan divan defterlerinin onun emriyle Farsçaya çevrildiği bilinmektedir. Sahip Ata Külliyesi, Konya’da İnce Minareli Medrese ve Türbesi, Kayseri’de Sahibiye Medresesi ve Çeşmesi yine Kayseri’de bir çeşme, Sivas’ta Gök Medrese ve Bir çeşme, Akşehir’de taş medrese ve Mescidi ile İshaklı Sahip Ata Kervan Sarayı yaptırdığı, 18 mimari eserlerinden en mühimleridir. Sahipata oğullarının Afyonkarahisar’a geliş tarihi ise Sahipata Fahrettin Ali’nin oğlu 1265 yılında Karahisar’a vali olarak atanması ile başlar. Hatta o günden sonra şehir Karahisari Sahip diye anılır olur. 1299 yılında Sahipata oğulları da diğer beylikler gibi, Karahisar’da bağımsızlığını ilan eder. Daha sonra bu 1341 yılında Germiyan beyliğine geçer. Beylik sürdürmüş olan bu zatlar günümüzde de yaptıkları hizmetlerden dolayı Afyonkarahisar halkı tarafından hayırla yad edilirler.