Aydın Bey
Şikâri’nin Karaman Tarihi adlı eserinde Aydın Bey’in Karaman Beyliği emrinde ve Toroslardaki Bulgur aşiretinin beyi olan Yahşi Han’ın oğlu olduğu Yahşi Han’ın bir cenk sırasında ölmesinin ardından yerine bey olarak Aydın Bey’in geçirildiği belirtilmektedir. Bu beyin aynı zamanda Aydınoğulları’nın atası olduğu kabul edilmektedir. Yahşi Bey Vakfiyesinde yer alan “Osman ibni Aydın Fakih” adı ile Aydın Bey’in, 1530 yılı Defter-i Hakani’deki Karacasu Esençay köyündeki zaviye ve türbe kaydı geçmektedir.
Yapılan çalışmalar neticesinde Aydınoğulları beyliğinin kurucusu olarak bilinen Mehmet Bey’den önce aslında ilk temelleri Aydın Bey tarafından atıldığı tahmin edilmektedir. Beyliğin kurulduğu ilk arazi ise burası yani Karacasu ve civarıdır. Ayrıca “Aydın” ismi de buradan gelmektedir. Aynı zamanda Batı Anadolu’ya göçen bir Türk boyunun adı olduğu da bilinmektedir. Yeni bilgiler ışığında Aydınoğlu Türkmenlerinin Kütahya uşak çivril üzerinden Karacasuya geldikleri ve ilk beyliği burada kurdukları anlaşılmaktadır. 1307 yılında vefat ettiği anlaşılan Aydın Bey’in Karacasu’nun Boyasın şimdiki adıyla Esençay köyünde bulunan türbeye defnedildiği anlaşıldı. Bu türbe önceden de biliniyordu ancak Devletin kurucusu Aydın Bey ile irtibatı bilinmiyordu. Konukçu’nun tespitlerine göre Aydın Bey’in Mehmet Bey’den başka Hafize Hatun, Hamza Bey, Karaman Bey isminde evlatları da bulunmaktaydı.
1307 yılında babasının vefatı ile Beyliğin aşına geçen Mehmed Bey 1308 yılında Bugünkü Aydın Merkez ve çevresini fethederek Birgi’yi kendine başkent yaptı. Şikari’de Denizli’ye fetih için yollandığı kaydı bulunan Aydın Bey’in Bizanslarla Gere köyü yakınlarında yaptığı savaş da 13. yüzyılda Aydın Bey’in savaşta yaralanıp Boyasini köyünde vefat ettiğini, bu türbenin de Aydın Bey’e ait olduğunu söylemişti. Yıllar önce Boyasinili bir Yörük Beyi de Aydın Bey’in Bizanslarla yaptığı savaşta yaralanıp Boyasini köyünde öldüğünü, bu türbenin de Aydın Bey’e ait olduğunu söylemişti. İbn Battuta ise seyahatnamesinde Mehmet Bey’den bahsederken “Sultan Mehmed bin Aydın” diye hitap etmektedir.